Media & Pers

11-03-2013 Tweede rapport Deetman: Meer vragen dan antwoorden

PERSBERICHT 11 maart 2013

 

Tweede rapport Deetman: Meer vragen dan antwoorden

 

Het VPKK is verheugd dat dit onderzoek, op aandringen van de Tweede Kamer, is uitgevoerd. De voormalige slachtoffers hebben er reikhalzend naar uitgekeken. Het VPKK heeft ook geen twijfel dat de heer Deetman en zijn onderzoeksorganisatie het onderzoek naar eer en geweten hebben uitgevoerd. Echter: het resultaat is uitermate teleurstellend. Dit rapport roept meer vragen op dan het antwoorden geeft. In het belang van de voormalige slachtoffers roepen we hierbij Tweede Kamer en media op om dit onderwerp niet te laten rusten.

 

Het VPKK oordeelt het rapport in zijn geheel als uiterst summier. De vooraf gestelde onderzoeksvragen krijgen voor het merendeel geen helder antwoord.


Te korte aanmeldtijd

Het rapport vermeldt bijvoorbeeld geen (geschatte) totaalaantallen van seksueel, fysiek en/of psychisch geweld tegen minderjarige meisjes, toevertrouwd aan de zorg van de RK kerk in Nederland. Niet alleen is er te weinig bruikbaar materiaal gevonden in archieven en dergelijke, ook was het aantal nieuwe meldingen (181, waarvan 79 geschikt waren om gebruikt te worden in de kwalitatieve analyse) te laag om harde conclusies aan te verbinden. Niet verwonderlijk, vindt het VPKK. De aanmeldtijd was extreem kort. Op 22 mei deed de heer Deetman via een persbericht een publieke oproep tot het doen van een melding, de aanmeldtijd liep af op 1 juli. Een meldtijd dus van nog geen veertig dagen.

Onbegrijpelijk kort, aangezien het hele onderzoek nu juist was bedoeld omdat vrouwen in het eerste onderzoek ondervertegenwoordigd waren en ook fysiek en psychisch geweld niet in dat onderzoek waren meegenomen. De onderzoeksorganisatie kon bovendien op basis van het eerste onderzoek inschatten dat er weinig tot geen gegevens in de archieven gevonden zouden worden en dat de meldingen van vrouwen daarmee des te belangrijker zouden zijn voor een goede indicatie van het totaalbeeld. Niet alleen was de aanmeldtijd opmerkelijk kort, ook ontbrak het aan voldoende publiciteit rond dit thema. De leden van het latere VPKK kregen al in de zomer diverse signalen van vrouwen die niets wisten van het onderzoek, laat staan van de mogelijkheid om een misstand te melden.


Amper aandacht voor misbruik in parochies en thuissituatie

Afgaande op het rapport, heeft het onderzoek zich voornamelijk gericht op de omstandigheden in kloosters en congregaties van vrouwelijke religieuzen. Het rapport besteedt opvallend weinig aandacht aan het seksueel misbruik van en psychisch en fysiek geweld tegen meisjes door priesters of andere aan de kerk gebonden mannen binnen de parochiale dan wel familiesfeer. Er is zelfs in geen enkele parochie verder onderzoek naar gedaan. Uiterst wonderlijk, aangezien bij bijna driekwart van de vrouwen die ernstig seksueel misbruik hebben gemeld (40% van het totaal), dit misbruik in maar liefst 70% plaatsvond in de parochie of bij de meisjes thuis. Dit misbruik begon meestal op de leeftijd tussen 6 en 14 jaar en duurde vaak langer dan een jaar.

Zonder ook maar iets af te doen aan het leed van vrouwen dat door nonnen is aangericht in internaten, pensionaten en dergelijke, dient vermeld te worden dat het misbruik en geweld binnen de eigen sociale kring van de parochie en/of familie opvallend vaak tot ernstige schade heeft geleid bij de slachtoffers. Onder andere doordat dader en slachtoffer bijna altijd in hetzelfde sociale netwerk verkeerden.Deze vrouwen zullen zich waarschijnlijk slecht in het rapport herkennen, wat hun gevoel van erkenning geen goed zal doen.


Pleidooi voor herstelbemiddeling

Het rapport heeft geen harde definitie van fysiek en psychisch geweld jegens minderjarigen kunnen geven. Wel wordt een ‘beschrijving’ gegeven waardoor klachten in behandeling kunnen worden genomen en wel via herstelbemiddeling. Het rapport breekt een lans voor het toepassen van herstelbemiddeling in deze gevallen. Dit verheugt ons: het VPKK wijst al langer op de voordelen van deze weg vergeleken met de weg via de klachten- en compensatiecommissie. Waar onmenselijke daden zijn verricht dient de menselijke waardigheid te worden hersteld voordat sprake kan zijn van heling. Eigen regie en daadwerkelijk contact zijn hiervoor belangrijke voorwaarden waarin een herstelbemiddelingstraject goed kan voorzien. Niet helder is of de herstelbemiddeling overigens evenzo open staat voor het seksuele misbruik, waarbij feitelijk ook altijd sprake is van psychisch geweld en regelmatig ook fysiek geweld. Het kan natuurlijk niet zo zijn dat slachtoffers voor het één naar de klachten- en de compensatiecommissie moeten, om vervolgens een traject van herstelbemiddeling in te gaan voor het fysieke en psychische deel van het misbruik.

Herstelbemiddeling vergt een nieuwe procedure in aanvulling op de bestaande procedure via de klachtencommissie. Wij wachten de nadere voorstellen van de onderzoeksorganisatie hiertoe af.


Vage antwoorden, nieuwe vragen

Het rapport geeft magere antwoorden en roept vooral nieuwe vragen op.

Wat de maatregelen zijn die de kerk zou moeten nemen in het kader van hulpverlening en genoegdoening aan slachtoffers en ter voorkoming van herhaling in de toekomst, blijft hangen in een mist van woorden.

Vaag blijft ook het antwoord op de tweede onderzoeksvraag: hoe gingen bestuurlijk verantwoordelijken om met vrouwelijke slachtoffers en welke maatregelen namen zij met betrekking tot de beschuldigden? Duidelijk is dat er in de jaren vijftig een kille en afstandelijke houding was van zusters tot hun minderjarige pupillen en situaties van fysiek en psychisch geweld werden bepaald niet geschuwd, volgens het rapport. In kloosters heerste veelal een regime van breken van de wil, het niet hebben van een eigen ik en (publieke)tuchtiging. Dit regime werd vervolgens doorgegeven aan de kinderen. Het seksuele geweld lijkt in de door vrouwelijke religieuzen gerunde instellingen vooralsnog een uitzondering geweest te zijn. Naar het misbruik en geweld tegen meisjes in parochies is – zoals eerder gezegd – afgaande op het rapport geen nader onderzoek geweest, laat staan dat duidelijk is geworden hoe de bestuurlijk verantwoordelijken hiermee omgingen.


Zorgvuldigheid

Zoals in het begin al gezegd: het VPKK is van mening dat de onderzoeksorganisatie naar eer en geweten aan het werk is geweest, maar dat de omstandigheden voor het doen van dit onderzoek niet optimaal waren. Wij hopen daarom van harte dat de media de kerkelijke verantwoordelijken, politici én lotgenotenorganisaties blijven bevragen op dit onderwerp.




Vrouwenplatform Kerkelijk Kindermisbruik

 

www.vpkk.nl Twitter @_VPKK

 

 

 

Woordvoerders:

Annemie Knibbe, 06-53393818
Marie Louise van Buel, 06-14441075
Maud Kips, 06-42472537

 

Download hier het persbericht van de onderzoekscommisie: www.onderzoekrk.nl
Download hier het persbericht: Tweede rapport Deetman: meer vragen dan antwoorden

image

Berichten in de media

Op deze pagina vindt u berichten in de media.

Lees...
image

TV & Radio

Op deze pagina vindt u TV en radio uitzendingen.

Lees...
image

Film

Op deze pagina vindt u een aantal films

Lees...
image

Persberichten

Op deze pagina vindt u de persberichten van het VPKK.

Lees...
image

Nieuws

Nieuws vervolgonderzoek Deetman 2013

Lees...

Login Form